LEVL: “Uniek is dat 95% van onze medewerkers zelf een migratieachtergrond heeft”
LEVL is de belangenbehartiger van personen met een migratieachtergrond in Vlaanderen en Brussel. Daarnaast is ze binnen het integratie- en inburgeringsdecreet door de Vlaamse Regering – voor de beleidsperiode 2022-2026 – nominatief aangesteld als zijnde de participatieorganisatie voor personen met een buitenlandse herkomst . We doen dit door lobbywerk, onderzoek, beleidsaanbevelingen te formuleren, door vertegenwoordigingswerk (o.a. de VLOR, de Commissie Diversiteit van de SERV, inclusienetwerk van de VRT, …) door gerichte training en begeleiding op maat van onze partners en door lokale en bovenlokale actoren te ondersteunen met betrekking tot beleidsparticipatie.
Hoe lang bestaat LEVL al? En waar zijn jullie actief?
LEVL bestaat sinds 2022 en bouwt intussen al vier jaar aan meer en betere participatie van personen van buitenlandse herkomst. We zijn actief in heel Vlaanderen en Brussel, maar werken ook samen met talloze partners: diaspora, grassrootsorganisaties, agentschappen, lokale besturen, academici, middenveld,… Binnen ons huidig vijfjarig programma focussen we ons op zeven thema’s waar we structurele ondervertegenwoordiging vaststellen of die vandaag belangrijke belemmeringen herbergen voor volwaardige participatie: wonen, werk, cultuur en jeugd, onderwijs, beeldvorming en media, racisme en discriminatie, en beleidsparticipatie.
Wat ons als organisatie bovendien bijzonder maakt, is dat meer dan 95% van onze medewerkers zelf een migratieachtergrond hebben. Die unieke samenstelling zorgt ervoor dat ervaringsdeskundigheid geen losstaand element is, maar structureel verweven zit in onze werking. Die ervaringsdeskundigheid vertalen we op een professionele manier naar onderbouwde antwoorden op de maatschappelijke uitdagingen van vandaag.
Hoe zet LEVL zich in voor het integratie- en inburgeringsbeleid?
LEVL speelt een actieve en verbindende rol binnen het integratie- en inburgeringsbeleid, met acties die onlosmakelijk verbonden zijn met andere beleidsdomeinen zoals wonen, onderwijs, werk en discriminatiebestrijding. Vanuit haar erkenning als participatieorganisatie brengt LEVL signalen en beleidsaanbevelingen aan, ontwikkelt tools, werkt mee aan campagnes, verzamelt goede praktijken, participeert in onderzoek, ondersteunt lokale besturen en middenveld. Via bevragingen, trainingen, monitoringinstrumenten en samenwerkingen – onder andere met het Agentschap Integratie en Inburgering en het Plan Samenleven – draagt LEVL bij aan structurele inclusie en verhoogt ze de zichtbaarheid van personen van buitenlandse herkomst in beleidsprocessen.
Op welke prestatie van LEVL ben je trots?
In de voorbije periode hebben we heel wat mooie dingen gerealiseerd – klein en groot verzet, eenmalige samenwerkingen of langdurige trajecten. We zijn gegroeid van een organisatie met een dertigtal partners tot een netwerk van bijna honderd organisaties die mee hun schouders zetten onder onze missie. Het is die samenwerking die ons in staat stelt trajecten te ontwikkelen, vormingen te geven, de overheid te adviseren of nog campagnes op te zetten die écht het verschil maken.
Waar we bijzonder trots op zijn is dat we erin geslaagd zijn om een zeer gefragmenteerd thema samen te brengen onder één dak. Participatie en inclusie is versnipperd op verschillende vlakken: doelgroepen variëren (nieuwkomers, eerste, tweede en derde generatie) verschillende herkomsten, leeftijden en genderidentiteiten. Bovendien situeert het beleid zich over verschillende domeinen en regeringsniveaus heen. Wij hebben die versnipperde kennis samengebracht in één huis, wat een unicum is voor Vlaanderen en ons tot een nuttige partner maakt voor overheden en andere strategische actoren op het terrein.
We zijn er ook in geslaagd om heel wat burgerinitiatieven van personen met een migratieachtergrond te bereiken en ondersteunen – initiatieven die bijvoorbeeld inzetten op een ondersteunend netwerk van eerste generatie young professionals in de magistratuur, of op mentaal welzijn bij vrouwen als opstap naar arbeidsmarktparticipatie, of nog op zichtbaarheid van doelgroepen die op beleidsniveau vaak onzichtbaar blijven. Het is die diversiteit aan initiatieven die toont hoe breed onze impact reikt.
Via het project Hands-on Inclusion, in samenwerking met Verso, slaagde LEVL erin om inclusie tastbaar te maken voor bedrijven en werkgevers. We bereikten meer dan honderd ondernemingen, ondersteunden de ontwikkeling van tientallen inclusieplannen en boden opleidingen, tools en begeleiding op maat aan. Dankzij bootcamps, workshops en praktijkgerichte coaching hebben we bijgedragen aan diversiteitsstrategieën op de werkvloer, ook bij bedrijven die nooit eerder met inclusiebeleid aan de slag gingen.
In de afgelopen jaren zette LEVL sterk in op het verzamelen van ervaringskennis via gerichte bevragingen van groepen die zelden systematisch worden gehoord. Zo bevroegen we in 2025 politici met een migratieachtergrond in het licht van de ondervertegenwoordiging in het politieke landschap. We brachten via een online survey en interviews ook de ervaringen van (kandidaat-)leerkrachten met een migratieachtergrond in kaart, waarbij thema’s als eenzaamheid, microagressies, en het belang van rolmodellen naar voren kwamen. Daarnaast bevroegen we meer dan 300 nieuwkomers over hun zoektocht naar betaalbare en kwaliteitsvolle huisvesting in Vlaanderen en meer dan 100 respondenten over hun kennis mbt meldpunten. Dergelijke bevragingen leveren cruciale inzichten op over uitsluiting, veerkracht en structurele ongelijkheid, en vormen een belangrijke voedingsbodem voor ons beleidswerk, onze vormingen en ons pleidooi voor rechtvaardigere structuren.
LEVL ontwikkelt en deelt voortdurend tools die diversiteit, inclusie en antidiscriminatie vertalen naar de praktijk. Zo ontwikkelden we een reflectietool rond microdiscriminatie, tools voor het opstellen van non-discriminatie actieplannen, een leidraad voor een inclusief toegangsbeleid voor meldpunten, handvaten om te rekruteren zonder te discimineren en methodieken voor intersectioneel beleid. Al deze instrumenten maken onze expertise toegankelijk én toepasbaar
Deze prestaties tonen aan hoe LEVL functioneert: als kennisknooppunt dat onderzoek uitvoert, beleidsadvies verstrekt, en tegelijk een brede coalitie van partners mobiliseert. Van adviesraden zoals VLOR en SERV tot samenwerking met gemeenschappen, academici, steden en bedrijven – het is die combinatie van expertise én netwerk die impact mogelijk maakt.
Waar ziet LEVL nog werkpunten?
De uitdagingen en kansen liggen steeds meer ook buiten de grootsteden en centrumsteden. LEVL heeft expertise opgebouwd rond participatie-uitdagingen voor zowel nieuwkomers als eerste, tweede en derde generatie. Als kleine organisatie willen we deze kennis strategisch inzetten om landelijke gemeenten te ondersteunen, waar de noden hoog zijn maar lokale besturen soms niet weten hoe en waar te beginnen.
Daarnaast ziet LEVL nog belangrijke werkpunten op structureel niveau. De etnische kloof in cruciale levensdomeinen zoals onderwijs, arbeidsmarkt en wonen vraagt om gerichte en impactvolle maatregelen. Deze hefboomdomeinen bepalen immers in grote mate de kansen op opwaartse sociale mobiliteit en maatschappelijke participatie.
Wanneer we de participatiegraad van personen met een migratieachtergrond in Vlaanderen vergelijken met andere Europese lidstaten, wordt duidelijk dat er op verschillende levensdomeinen nog aanzienlijke uitdagingen zijn. Deze internationale vergelijking onderstreept het belang van een decretaal erkende participatieorganisatie die zich specifiek richt op het verbeteren van de participatiekansen en het wegwerken van structurele belemmeringen.
Om als participatieorganisatie optimaal bij te dragen aan beleidsvoering en partnerschap met alle stakeholders streeft LEVL naar een versterkte positie als kennisknooppunt en structurele partner, waarbij duurzame samenwerking met andere (bevoegdheids)domeinen en uitvoerende actoren centraal staat. De Vlaamse regering en zijn beleidsvisie is een essentiële factor om dat überhaupt te kunnen waarmaken.
De organisatie ziet ook ruimte om de samenwerking tussen de Vlaamse regering en maatschappelijke organisaties te versterken, waarbij wederzijdse expertise optimaal benut wordt voor het bereiken van gemeenschappelijke doelstellingen rond inclusie en participatie
Wat hoop je op het einde van deze beleidsperiode te bereiken?
Onze ambitie is groot, maar tegelijk weten we dat zelfs wanneer we al onze indicatoren halen, de gehoopte impact na vijf jaar niet volledig zichtbaar zal zijn. Wat logisch is want LEVL zet in op het wegwerken van structurele uitsluiting en duurzame verandering. De alomtegenwoordige ondervertegenwoordiging van mensen met een migratieachtergrond in zowat alle domeinen van de samenleving verdwijnt niet op vijf jaar tijd — duurzame verandering vraagt tijd, volgehouden inzet, structurele hervormingen en gedeelde verantwoordelijkheid.
- Pragmatisch gezien hopen we dat er tegen het einde van deze beleidsperiode tastbare stappen zijn gezet: beleidsaanpassingen die participatie versterken, meer structurele betrokkenheid van mensen met migratieachtergrond in beleidsvorming, en partners die beter uitgerust zijn om inclusie en diversiteit in hun praktijk te verankeren.
- Filosofisch gezien dromen we van een samenleving die verschuift van “naast elkaar leven” naar “samen bouwen”: waar diversiteit wordt erkend als kracht en rijkdom, waar iedereen voluit zichzelf kan zijn, en waar gelijkheid en solidariteit voelbaar worden.
Tenslotte: welke boodschap wil je vanuit LEVL geven aan de lezers?
Twee zaken:
- Ten eerste dat kwetsbaarheid tot innovatie en kracht kan leiden. Moeilijke ervaringen en levensuitdagingen zorgen vaak voor unieke inzichten en oplossingsgerichte perspectieven.
- Ten tweede: De strijd tegen uitsluiting en ongelijkheid is geen strijd van een bepaalde groep, maar wel één die we allemaal samen moeten voeren. We komen alleen vooruit als we ook samen vooruitgaan: Vlaanderen zal er niet welvarender op worden wanneer bepaalde groepen structureel achterblijven. Ieder van ons heeft slagkracht om het verschil te maken — met of zonder migratieachtergrond. Alleen door samen verantwoordelijkheid te nemen, bouwen we aan een samenleving waarin iedereen volwaardig kan deelnemen.
Dit interview is (in verkorte versie) ook te lezen op de webiste van Agentschap Binnenlands Bestuur.