Rapport: Maatschappelijke positie en participatie van personen van buitenlandse herkomst
Het recente rapport van Statistiek Vlaanderen (2026) bevestigt wat zich al langer structureel aftekent: personen van buitenlandse herkomst bevinden zich op tal van levensdomeinen in een kwetsbare maatschappelijke positie. Hun participatie en kansen blijven systematisch achter ten opzichte van personen van Belgische herkomst, met de meest uitgesproken achterstanden bij personen met een niet‑EU‑herkomst.
- De ongelijkheid tekent zich al vroeg af. In het schooljaar 2022‑2023 verliet maar liefst 41% van de leerlingen met een niet‑EU‑nationaliteit het secundair onderwijs zonder diploma. Deze onderwijsongelijkheid werkt door over de levensloop heen en vertaalt zich in hardnekkige structurele achterstanden op de arbeidsmarkt en daarbuiten.
- Personen met een niet‑EU‑herkomst kennen een beduidend lagere werkzaamheidsgraad, zijn vaker tewerkgesteld in precaire arbeidsregimes en specifieke, minder beschermde sectoren, en ontvangen gemiddeld een lagere verloning. Dit resulteert in een lager huishoudinkomen en een verhoogd risico op armoede.
- Tegelijkertijd worden zij vaker geconfronteerd met instabiele en kwalitatief minderwaardige huisvestingssituaties, ervaren zij een slechtere gezondheid.
- Ze ervaren ten slotte ook meer discriminatie dan andere burgers.
Deze cumulatie van drempels maakt duidelijk dat het niet gaat om individuele tekorten, maar om structurele ongelijkheden die zich manifesteren over verschillende beleidsdomeinen heen. Een doeltreffend antwoord vergt dan ook een transversale, structurele en langetermijn aanpak, gedragen door alle betrokken beleidsniveaus.
Daarbij is het essentieel om personen van buitenlandse herkomst niet louter als doelgroep, maar als volwaardige partners te betrekken. Organisaties die vertrekken vanuit ervaringsdeskundigheid en expertise, spelen een cruciale rol in het zichtbaar maken van structurele knelpunten en in het formuleren van gedragen en duurzame oplossingen. Alleen door samen te werken en de kennis, stemmen en realiteiten structureel mee te nemen en te verankeren in beleid, kan werk worden gemaakt van een volwaardige participatie van personen met een buitenlandse herkomst.
Lees hier het volledige rapport